Nie ma większego bogactwa w narodzie nad światłych obywateli.

Bogatym nie jest ten kto posiada, lecz ten kto daje.

Człowiek jest wielki nie przez to, co posiada, lecz przez to, kim jest

nie przez to, co ma, lecz przez to, czym dzieli się z innymi.

Gimnazjum publiczne im. Jana Pawla II w Dobrym Miescie

Socjoterapia

SCENARIUSZ ZAJĘĆ SOCJOTERAPEUTYCZNYCH

Temat : Budowanie pozytywnej samooceny

Cele ogólne:

Wzbudzanie refleksji nad samym sobą.
Kształtowanie umiejętności rozpoznawania swoich mocnych stron.
Kształtowanie pozytywnej samooceny.
Określi swoje mocne strony.
Wymieni rodzaje samooceny.
Wyjaśni wpływ pozytywnej samooceny na zachowanie człowieka.

Środki dydaktyczne: kartki i długopisy.
Przebieg zajęć

Przywitanie.
Zawarcie kontraktu grupowego.
Zapoznanie grupy z celami zajęć i organizacją pracy podczas ich realizacji.

II – Część zasadnicza (30 minut).

Mini-wykład

Prowadzący mówi uczniom, że samoocena to zbiór sądów i opinii, jakie mamy na własny temat. Formułuje się ona na podstawie naszych osobistych doświadczeń oraz opinii innych ludzi o nas samych. Poziom samooceny decyduje o tym jak się zachowujemy w różnych sytuacjach. Pozytywna samoocena daje pewność siebie, wiarę w swoje możliwości. Jej konsekwencją jest przychylny stosunek do innych, lepsze kontakty z ludźmi, efektywniejsze działanie.

-Samoocena: jest to indywidualna ocena własnej wartości osób, czyli stopień postrzegania samych siebie, jako osób, które są kompetentne, dobre i przyzwoite.

Mocne strony człowieka PYTANIA WYPISANE NA TABLICY ARKUSZU PAPIERU

- Co może być mocną stroną człowieka?
- Jakie znacie mocne strony człowieka?

BURZA MÓZGÓW PROWADZĄCY PYTA KLASĘ I ODPOWIEDZI ZAPISUJE NA TABLICY

Jeśli uczniowie nie wiedzą podpowiada, co może być mocną stroną człowieka: HONOR, PRZYJAŻŃ, MIŁOŚĆ DO ZWIERZĄT, UCZCIWOŚĆ, PRACOWITOŚĆ, LOJALNOŚĆ, SZCZEROŚĆ, EMPATIA- CZYLI MIŁOŚĆ DO DRUGIEGO CZŁOWIEKA, WIARA NADZIEJA…..

Refleksja nad samym sobą – prowadzący prosi, aby każdy uczeń zastanowił się nad sobą i poszukał w sobie JEDNEJ RZECZY KTÓRĄ najbardziej w sobie lubi, ceni, co mu się najbardziej podoba.

Samoocena swoich mocnych stron

Praca w parach – prowadzący prosi, aby uczniowie dobrali się w pary i ustalili, kto będzie mówił pierwszy. Osoba I mówi osobie II o swoich mocnych stronach, zaczynając od słów:

Moją mocną stroną jest…
Lubię w sobie to, że…
Cenię w sobie to, że…

Osoba II uważnie słucha. Po 2 minutach następuje zmiana mówiących. Jeżeli jakaś para ma wyraźne kłopoty można się zamienić rolami i opowiadać o tym, jakie według nas ma mocne strony, co może w sobie lubić, co może w sobie cenić kolega z pary.
Osoba słucha o sobie samym, później rewanżuje się partnerowi.

Pozytywne cechy, jakie widzą we mnie inni SŁONECZKO NA KARTKACH

Prowadzący prosi, aby każdy uczeń odliczył do dwóch w ten sposób klasa dzieli się na dwie grupy które oddzielnie pracują NA PRZYGOTOWANYCH I ROZDANYCH WCZEŚNIEJ KARTKACH ZE SŁONECZKIEM UCZNIOWIE PODPISUJĄ SWOJE IMIĘ I NAZWISKO PO CZYM KAŻDY NA PROMIENIU WYPISUJE POZYTYWNĄ CECHĘ OSOBY DO KTÓREJ NALEŻY SŁONECZKO.

NIEME PRZYJĘCIE

Prowadzący prosi, aby wszyscy wstali i trzymając na piersi kartki ze swoimi pozytywnymi cechami spotkali się ze wszystkimi osobami z klasy. Uczniowie czytają nawzajem swoje mocne strony, prezentując się od najlepszej strony.

Mocna strona wychowawcy, mocne strony uczniów

Każdy uczeń pisze na małej kartce jedną pozytywną cechę jaką spostrzega u swego wychowawcy. Wychowawca zbiera kartki od uczniów. WYCHOWAWCA SIADA W ŚRODKU KOŁA I MÓWI 1 POZYTYWNĄ CECHĘ DO KAŻDEGO UCZNIA

Wychowawca czyta swoje mocne strony. Następnie wszyscy wstają i na hasło podane przez nauczyciela krzyczą głośno swoją mocną stronę, którą uważają za najważniejszą.

III – Zakończenie zajęć (5 minut).

- Pytanie otwarte: Z jakimi wrażeniami kończymy zajęcia?
- Podziękowanie i pożegnanie.

SCENARIUSZ ZAJĘĆ SOCJOTERAPEUTYCZNYCH

TEMAT : Budowanie zasad i norm współżycia wśród uczniów.

Cele:
Uczniowie po zajęciach:
- znają zasady i normy funkcjonowania w klasie,
- dbają o przestrzeganie zasad współżycia klasowego,
- analizują mocne strony osobowości swojej oraz kolegów,
- mają świadomość swojej wartości dla kolegów i koleżanek.
Przebieg zajęć:
1. Przywitanie się z uczniami w klasie. Powiedz jaki masz nastrój, opisując go kolorem.
2. Zabawa ruchowa integracyjna: Wszyscy, którzy...
3. Ćwiczenia integracyjne Drzewo darów.
Prowadzący dzielą klasę na 3 grupy. Pierwsza grupa rozpoczyna rysowanie drzewa na dużym arkuszu papieru, w tym czasie pozostałe dwie grupy uczniów wypisują na listkach wyciętych z samoprzylepnego papieru swoje dary dla GRUPY. Po około 5 minutach kolejna grupa przystępuje do kontynuowania rysowania drzewa. Rotacja trwa aż wszyscy uczniowie będą mieli okazję tworzyć wspólny rysunek i przygotować listki z darami.

Następnie uczniowie zawieszają arkusz z rysunkiem drzewa i wszyscy po kolei umieszczają na nim swoje listki darów dla klasy.

Na koniec ćwiczenia prowadzący proszą, aby uczniowie w kręgu odpowiedzieli na pytanie: Jak się czułeś podczas rysowania? Czy wymyślenie darów dla klasy było trudne?

4.Prowadzący proszą, aby uczestnicy zajęć na dwóch złożonych arkuszach papieru szarego obrysowali kontur postaci jednego z uczniów i wycięli obrysowane sylwetki. Obie postacie stanowią jedną osobę - Marcina. Na jednej sylwetce należy napisać Marcin, a na drugiej wewnętrzne Ja Marcina. Wewnętrzne Ja Marcina symbolizuje jego poczucie własnej wartości, przeżycia, myśli, nastroje, na które ma wpływ on sam oraz zachowania i wypowiedzi innych ludzi.

Postać Marcina trzyma na kolanach jeden z uczniów, a postać z napisem wewnętrzne Ja Marcina należy położyć na podłodze w środku kręgu.

Następnie prowadzący odczytuje głośno opowiadanie o przeżyciach Marcina, a uczniowie odrywają kawałek postaci wewnętrznego Ja, gdy usłyszą o sytuacji, która ich zdaniem zraniła Marcina (A. Kołodziejczyk, 1997).

Opowiadanie:
Poprzedniego wieczoru Marcin zasiedział się trochę dłużej u swego kolegi Maćka. Gdy wrócił późno do domu, ojciec skrzyczał go, że nie odrobił lekcji ( oderwijcie kawałek Wewnętrznego Ja Marcina).

Rano, gdy się obudził, przypomniał sobie, że nie odrobił pracy domowej z matematyki. Pomyślał, że może mu grozić jedynka na zakończenie semestru ( oderwijcie kawałek Wewnętrznego Ja Marcina ).

Podczas lekcji języka polskiego Marcin rozmawiał z kolegą. Nauczyciel skarcił go i wpisał uwagę do dzienniczka (oderwijcie kawałek Wewnętrznego Ja Marcina).

Na lekcji WF grał w piłkę nożną. Miał dobrą okazję do strzelenia bramki, ale jej nie wykorzystał. Koledzy mieli do niego pretensje (oderwijcie kawałek Wewnętrznego Ja Marcina).

Był głodny, zaczął szukać kanapki w swojej teczce, ale przypomniał sobie, że rano w pośpiechu jej nie zabrał (oderwijcie kawałek Wewnętrznego Ja Marcina ).

Podczas następnej lekcji nauczycielka podzieliła klasę na kilka grup, ale on nie miał ochoty pracować w swojej grupie. Koleżanki i koledzy mieli do niego o to pretensje (oderwijcie kawałek Wewnętrznego Ja Marcina).

Kiedy wracał ze szkoły autobusem, siedział i myślał o wydarzeniach, jakie przytrafiły mu się tego dnia. Nie zauważył, że obok niego stał starszy pan. Gdy to zobaczył zawstydził się, że nie ustąpił mu miejsca ( oderwijcie kawałek Wewnętrznego Ja Marcina ) (A. Kołodziejczyk, 1997, s. 43-44).

Po zakończeniu opowiadania prowadzący proszą, aby uczniowie porównali wielkość pozostałego Wewnętrznego Ja z postacią Marcina trzymana, przez jednego z uczniów oraz powiedzieli o tym jak według nich czuje się teraz Marcin i co myśli o sobie.

Prowadzący następnie proszą, aby uczniowie zastanowili się co mogliby zrobić, albo powiedzieć Marcinowi, aby poczuł się lepiej. W trakcie ponownego czytania opowiadania uczniowie podają pomysły na poprawienie samopoczucia Marcina i jednocześnie doklejają uprzednio oderwane części Wewnętrznego Ja, a sklejoną postać porównują z początkowym Zewnętrznym Ja.

Na zakończenie prowadzący proponują, aby uczniowie podzielili się swoimi odczuciami i refleksjami oraz własnymi doświadczeniami z podobnych sytuacji (A. Kołodziejczyk, 1997).

5. Rundka końcowa - prowadzący proszą uczniów o odpowiedź na pytanie: Z jakimi uczuciami wychodzisz po zajęciach?

Temat: Wyrabianie u uczniów umiejętności rozpoznawania zachowań agresywnych.

Cele:
Uczniowie po zajęciach:
- potrafią rozpoznawać zachowania agresywne,
- mają świadomość jakie uczucia przeżywa obiekt agresji.

1. Prowadzący proszą uczniów, aby wypowiedzieli się na temat: Czy od czasu poprzednich zajęć wydarzyło się coś o czym chciałbyś powiedzieć? Powiedz jak się czujesz dzisiaj?
2. Zabawa: Imię z przymiotnikiem.
Prowadzący proszą: Podaj swoje imię z przymiotnikiem rozpoczynającym się pierwszą literą Twojego imienia (najlepiej, żeby był to przymiotnik określający Ciebie).
Jeżeli uczeń będzie miał trudności z wymyśleniem przymiotnika, prowadzący poprosi klasę o pomoc.
3. Burza mózgów - Podaj z czym kojarzy Ci się słowo agresja.
Prowadzący spisują podawane skojarzenia na arkuszach papieru porządkując je w następujących kategoriach:
∆ agresja słowna,
∆ agresja fizyczna,
∆ agresja wobec jednostki,
∆ agresja wobec grupy społecznej lub całego społeczeństwa,
∆ agresja wobec istot żywych,
∆ agresja wobec przedmiotów.
4. Ćwiczenie uwrażliwiające uczniów na rozpoznawanie zachowań agresywnych.
Prowadzący podają instrukcję: Oceń, czy niżej wymienione zachowanie jest przejawem agresji czy nie, poprzez zajęcie miejsca pod napisem tak lub nie .
Rodzaje zachowań:

Temat: Sposoby konstruktywnego wyrażania złości.

Cele:
Uczniowie po zajęciach:
- potrafią rozpoznawać uczucie złości u siebie i u innych,
- znają sposoby konstruktywnego wyrażania uczuć typu złość, gniew, niezadowolenie,
- rozumieją znaczenie umiejętności wyrażania złości w sposób akceptowany społecznie.

Przebieg zajęć:
1. Przywitanie.
2. Rundka wstępna.
Prowadzący proszą uczniów, aby określili swój aktualny nastrój porównując go do pogody.
3. Ćwiczenie: Ściana złości
Prowadzący podają instrukcję: Narysuj w sposób symboliczny złość.
Po wykonaniu rysunków uczniowie przypinają je na jednej ścianie. Wszyscy uczestnicy zajęć oglądają wystawę, a następnie podają nasuwające im się skojarzenia.
Prowadzący zapisują wypowiedzi grupując je w następujących kategoriach: uczucia, zachowania, przyczyny. W oparciu o wypracowane plakaty prowadzący rozmawiają z uczniami na temat złości.
4. Zabawa ruchowa - "Ludzie do ludzi".
5. Praca w grupach - Sposoby wyrażania złości.
Prowadzący dzielą klasę na 5 grup prosząc, aby uczniowie w zespołach zapisali w jaki sposób ludzie wyrażają złość, starając się znaleźć jak najwięcej takich sposobów, które nie ranią innych. Następnie prowadzący zapisują wypracowane w grupach sposoby na arkuszach zbiorczych. Po czym podsumowują ćwiczenie podkreślając, że istnieje wiele sposobów wyrażania złości, które pozwalają odreagować napięcia nie czyniąc krzywdy innym.
6. Dyskusja klasowa na temat:
1. Co by było, gdyby ludzie nie wyrażali w ogóle tak zwanych negatywnych uczuć ( złość, gniew, niezadowolenie)?
2. Jakie dostrzegasz pozytywne aspekty wyrażania złości, gniewu i niezadowolenia?
Miniwykład prowadzących dotyczący szkodliwości blokowania ekspresji uczuć oraz korzyści płynących z konstruktywnego ich wyrażania.
7. Rundka w kręgu: Co ważnego dla siebie wynosisz z tych zajęć?

- Marcin wychodząc z klasy niechcący potrącił kolegę.
- Janek podstawił nogę biegnącej koleżance.
- Chłopiec wyśmiewał się z kolegi, którego plecak mu się nie podobał.
- Jacek kopnął ławkę, gdy przechodząc uderzył się o nią.
- Magda wydrapała na ławce napis "Kaśka jest głupia".
- Zosia zabrała liścik adresowany do innej osoby i odczytała go głośno.
- Zenek zabił komara, który usiadł mu na ręce.
- Wiesiek powiedział do kolegi "Ty idioto".
- Na dyskotece Jurek głośno mówił o Maćku, że nie umie tańczyć.
- Koledzy nazwali Łukasza "Gruby".
- Małgosia poinformowała koleżanki, że siostra Joasi leży w szpitalu.
- Janek wrzasnął głośno, gdy nie trafił do kosza.
- Filip rzucił tornister kolegi na ziemię.
- Basia powiedziała Krysi, że Monika obmawiała ją.
- Krzysiek przewrócił kolegę podczas gry w piłkę.
∆ agresja słowna,
∆ agresja fizyczna,
∆ agresja wobec jednostki,
∆ agresja wobec grupy społecznej lub całego społeczeństwa,
∆ agresja wobec istot żywych,
∆ agresja wobec przedmiotów.

SCENARIUSZ ZAJĘĆ SOCJOTERAPEUTYCZNYCH

Temat: Empatia w moich oczach

Cele: uczestnicy dowiadują się co oznacza „EMPATIA”.

Metody pracy: burza mózgów (skojarzenia), zabawa (gry psychologiczne), dyskusja.

Formy pracy: indywidualna , grupowa.

Środki dydaktyczne: karteczki samoprzylepne, duża kartka papieru, opaski na głowę zrobione z kartek

1.Rundka rozpoczynająca zajęcia :Czy empatia może pomóc w relacjach międzyludzkich? Uzasadnij odpowiedź.
2. Dostawiamy do kręgu jedno krzesełko. Mam na imię ... Po mojej prawej stronie krzesełko jest wolne zapraszam na nie ..... ok. 10 min.
3.Wprowadzenie

Na dzisiejszych zajęciach zastanowimy się co to jest „empatia” i czy jest ona obecna w naszym życiu.

Skojarzenia Uczniowie dostają 3 samoprzylepne karteczki , na których mają samodzielnie zapisać skojarzenia ze słowem "empatia". Następnie odczytują skojarzenia i przyklejają karteczki z hasłami do tablicy.

Sformułowanie definicji empatii

Prowadzący dzieli grupę na 3-4 osobowe zespoły, które układają definicję empatii. Po odczytaniu definicji opracowanych przez poszczególne grupy wszyscy pracują wspólnie, aby stworzyć jedną definicję. Wspólnie ułożona definicja empatii zostaje zapisana na arkuszu papieru i umieszczona w centralnym miejscu sali.

4. Gra psychologiczna

Na ławce znajdują się opaski zrobione z kartek, każda opaska ma przypisaną konkretną rolę ( szef, zastępca szefa, lider, pomysłodawca, szara eminencja, ekspert, nowicjusz, obserwator x2, zwykły uczestnik x3, nieudacznik, błazen, kozioł ofiarny, odmieniec x2, osoba, która nigdy się nie zgadza, osoba, która zawsze jest ignorowana x2 ), uczeń losuje opaskę z zamkniętymi oczami gdyż nie może wiedzieć jaka rola została mu przypisana, to grupa ma mu dać do zrozumienia, po przez sposób w jaki go traktuje, jaką rolę on pełni; gdy wszyscy uczniowie mają opaski, nauczyciel zleca im zadanie: „Mają wybrać wspólnie miejsce, gdzie pojadą na wycieczkę” ( 4 minuty). Na koniec nauczyciel pyta każdego ucznia czy wie jaką rolę pełnił i jak się z tym czuł (dyskusja - 8 minut).

5. Jak to wyjaśnić ?

Rozdanie każdej z grup flamastra, papieru i kartki z informacją o jakiejś zaistniałej sytuacji np., dla

GRUPY 1 - stary człowiek wychodzi ze sklepu z bułką za którą nie zapłacił

GRUPY 2 - na ławce-w parku siedzi nastolatka i płacze

GRUPY 3 - chłopak zasypia na lekcji

GRUPY 4 - koleżanka ma coraz gorsze stopnie

GRUPY 5 - młody chłopak nie ustępuje miejsca starszej kobiecie w autobusie

GRUPY 6 - w szatni uczennica niszczy kurtkę koleżance

Zadaniem uczniów w grupach jest znalezienie ( i zapisanie na papierze) jak największej liczby przyczyn, które mogły spowodować zachowanie bohaterów przedstawionych sytuacji. Liderzy grup przyklejają wykonane "plakaty" na ścianie i przedstawiają rezultaty swojej pracy

Omówienie ćwiczenia - stawiamy uczniom pytania
· Czy zdziwiła was liczba przyczyn, które mogły spowodować zachowania bohaterów danej sytuacji?
· Dlaczego w życiu należy uwzględniać różne motywy zachowań?
· Czy w każdej sytuacji dana osoba wymagała pomocy, czy zawsze jej oczekiwała?

6. Co czuł – co myślał ?

Grupa pracuje nadal w tych samych zespołach.

Wręczamy każdej grupie karteczki z opisem zdarzenia i osoby biorącej w nim udział. Polecenie analizy:

GRUPA 1 - myśli i uczuć osoby na wózku inwalidzkim, która zamierza poprosić pasażerów o pomoc przy wysiadaniu z autobusu
GRUPA 2- myśli i uczuć pary nastolatków, do których zwraca się inwalida na wózku z prośbą o pomoc przy wysiadaniu
GRUPA 3 - myśli i uczuć kobiety żebrzącej na ulicy, podchodzącej do przechodnia z prośbą o datek
GRUPA 4 - myśli i uczuć przechodnia, do którego podchodzi żebraczka z prośbą o datek
GRUPA 5 - myśli i uczuć słabej uczennicy, która idzie prosić prymuskę o pomoc w nauce
GRUPA 6 - myśli i uczuć bardzo dobrej uczennicy proszonej o pomoc w nauce przez uczennicę słabą

Wybranie osób, które wcielą się w wymienione postaci i w formie krótkiego monologu ( w 1 osobie liczby pojedynczej.) przedstawią myśli i uczucia na forum całej klasy.

Omówienie ćwiczenia - odpowiedzi uczniów na pytania:

• Czy łatwo było im wczuć się w rolę?

•. Czy woleliby· być w odwrotnej sytuacji?

• Czy łatwiej jest pomagać czy prosić o pomoc?

7. PODSUMOWANIE

Prosimy uczniów o wypowiedzi na temat: "W jaki sposób .empatia ułatwia kontakty Z innymi ludźmi?", "Dlaczego należy ją rozwijać?"

SCENARIUSZ ZAJĘĆ SOCJOTERAPEUTYCZNYCH

TEMAT : OKREŚLENIE GRANIC WŁASNEGO TERYTORIUM

CEL: UŚWIADOMIENIE SOBIE SWOICH GRANIC ORAZ POTRZEBY BUDOWANIA WŁASNEGO TERYTORIUM W ZGODZIE ZE SWOIMI POTRZEBAMI I POTRZEBAMI INNYCH OSÓB

POZNANIE SIEBIE SAMEGO, SIEBIE NAWZAJEM I INTEGRACJA ZESPOŁU JAKO CAŁOŚCI- CO NAS ŁĄCZY, W CZYM JESTEŚMY DO SIEBIE PODOBNI

1.NIEDOKÓNCZONE ZDANIA- prowadzący prosi, żeby każdy po kolei dokończył zdanie

GDYBYM BYŁ/A BYM……… TO BYŁABYM….

2.MIKROEDUKACJA

NAJWAŻNIEJSZYM PRAWEM KAŻDEGO CZŁOWIEKA JEST JEGO PRAWO DO BYCIA SOBĄ.OZNACZA TO ,ŻE MOŻE DYSPONOWAĆ SWOIM CZASEM, ENERGIĄ I DOBRAMI MATERIALNYMI ORAZ UKŁADAĆ SPRAWY OSOBISTE WEDŁUG WŁASNEJ WOLI I W ZGODZIE Z WŁASNYM INTERESEM. MA PRAWO WYRAŻAĆ SIEBIE – SWOJE UCZUCIA, OPINIE , POSTAWY I POTRZEBY, O ILE CZYNI TO W SPOSÓB NIE NARUSZAJĄCY PRAW INNYCH OSÓB

KRYTYKA: UCZESTNICY DOBIERAJĄ SIĘ W PARY.NASTĘPNIE PRZEMIENNIE PRZEZ OKOŁO 2 MINUTY MAJĄ ZA ZADANIE SKRYTYKOWAĆ UBIÓR( FASON, KOLOR STYL….)W SPOSÓB NIE RANIĄCY DRUGIEJ OSOBY.OMÓWIENIE ĆWICZENIA NA FORUM CAŁEJ GRUPY

-JAKICH SFORMUŁOWAŃ UŻYWAŁES,
-JAK SIĘ CZUŁEŚ W JEDNEJ I DRUGIEJ ROLI

3.ĆWICZENIE OBNIŻAJĄCE NAPIĘCIE.

Zabieramy jedno krzesełko z kręgu, osoba, która zostaje w środku kręgu podaje cechę, kategorię wszyscy którzy ją posiadają muszą zmienić krzesełko itd. ok. 10 min.

4.MIKROEDUKACJA C.D

KAŻDY CZŁOWIEK MA SWOJE TERYTORIUM PSYCHOLOGICZNE, NA KTÓRE SKŁADAJĄ SIĘ:
CIAŁO- CZYLI DOTYK, ODLEGŁOŚC,
MIEJSCE I WŁASNOŚĆ-POMIESZCZENIE, PRZEDMIOTY OSOBISTE,
WYRAŻANIE UCZUĆ- RODZAJ I EKSPRESJA,
PRAWA, OPINIE, POGLĄDY –TREŚĆ, NP.KRYTYKOWANIE, FORMA CZYLI WULGARYZMY, WCHODZENIE W SŁOWO
ZACHOWANIE, AGRESJA, MANIPULOWANIE, UWODZENIE

Prowadzący rozdaje załącznik – KRĘGI BLISKOŚCI, każdy uczestnik wypełnia .Omówienie ćwiczenia w kręgu

5.ĆWICZENIE

Ustawiamy się alfabetycznie wg imion bez porozumiewania się między sobą.

6. DRZEWO ZESPOŁU

Dzielimy grupę na 4- 5 os. zespoły ( przez odliczanie ) Zespoły siadają osobno i wypisują na arkuszu papieru cechy wspólne dla swojej grupy i indywidualne cechy każdej osoby. Wybierają cechy dla nich wspólne, które będą zapisane na arkuszu DRZEWO ZEPOŁU. Każda grupa się prezentuje, prowadzący zapisuje podawane cechy wspólne w pniu drzewa a indywidualne cechy na gałęziach

7.PODSUMOWANIE

JAK SIĘ CZUJESZ? CZEGO SIĘ DOWIEDZIAŁEŚ?